دستگاه اکسیژن ساز (Oxygen Concentrator) چیست؟

دستگاه اکسیژن ساز یا همان تغلیظ کننده (غلیظ کننده) اکسیژن یکی از مهمترین و ضروری ترین وسایل پزشکی خانگی می باشد که اکسیژن مورد نیاز بیماران را (بیمارانی که سطح اکسیژن یا SPO2 خون شان پایین است) با تغلیظ کردن هوای محیط به اکسیژن خالص به طور مستمر تامین می کند. توجه به این نکته حایز اهمیت می باشد که استفاده از دستگاه اکسیژن ساز بسیار ساده بوده و نیاز به تخصص ویژه ندارد.

امروزه با توجه به پیشرفت روزافزون فن‌آور ها، تکنولوژی های جدیدی گوی سبقت را در اختیار دارند که دارای ویژگی‌های خاصی همچون نداشتن اثرات تخریبی زیست محیطی و انواع آلودگی ها باشند همچنین از نظر اقتصادی دارای ارزش افزوده بالاتر باشند. یکی از فن‌آوری های جدید در سیستم اکسیژن‌سازی روش (PSA(Pressure swing adsorption می باشد نقش اصلی را در این سیستم ، ترکیبی به نام زئولیت بازی می‌کند که دارای هزاران ویژگی منحصر به فرد می‌باشد.

هوایی که ما تنفس می کنیم شامل ۷۸% نیتروژن و ۲۱% اکسیژن و ۱% گازهای دیگر می باشد. دستگاه اکسیژن ساز با کمپرس کردن هوای داخل اتاق به مخازن زﺋولیت، نیتروژن موجود در آن را تحت شرایطی خاص (بر اساس اصل جذب سطحی نوسانی در فشار مشخص) جدا کرده و اکسیژن خالص مدیکال (پزشکی) بالای ۹۵% را در اختیار بیمار قرار می دهد.

اغلب پزشکان مقدار اکسیژن مورد نیاز بیماران را با واحد لیتر در دقیقه (L/m (Liter Per Minute در نسخه بیماران تجویز می کنند.

انواع دستگاه های اکسیژن ساز خانگی:

دستگا های اکسیژن ساز به دو صورت اکسیژن ساز ثابت و اکسیژن ساز قابل حمل (پرتابل) برای کاربردهای مختلف موجود می باشند.

• اکسیژن ساز ثابت یا به اصطلاح اکسیژن ساز خانگی در ظرفیت های ۳ و ۵ و ۸ و ۱۰ لیتر در دقیقه تولید و عرضه می گردند (منظور از ۳ یا ۵ لیتر در دقیقه، ماکزیمم حجم و فلوی تولیدی دستگاه اکسیژن ساز می باشد.) که اکسیژن مورد نیاز بیماران را به صورت سیستم پیوسته یا Continuous تولید می کنند. با توجه به اینکه اکثر اکسیژن سازهای خانگی چرخ دارند جابجایی آنها از اتاقی به اتاق دیگر به راحتی امکان پذیر می باشد. همچنین بیماران می توانند با استفاده از سوند اکسیژن های بلند به راحتی در منزل تحرک داشته باشند.

• نوع دیگر اکسیژن ساز قابل حمل یا به اصطلاح اکسیژن ساز پرتابل می باشند که جهت استفاده بیماران در بیرون از منزل در ظرفیت های ۲ و ۳و ۵ لیتر در دقیقه تولید و عرضه می گردند که اکثراً اکسیژن مورد نیاز بیماران را به صورت سیستم Impuls تولید می کنند. در این سیستم از سنسورهای فشار بسیار حساس داخل دستگاه استفاده شده است که دم و بازدم بیمار را تشخیص داده و در هنگام دم اکسیژن را خارج و در هنگام بازدم آن را قطع می نماید این تکنیک موجب صرفه جویی در مصرف انرژی دستگاه می گردد.

تفاوت این نوع اکسیژن ساز با نوع خانگی آن در اندازه و وزن دستگاه و نیز مجهز بودن به باتری شارژی داخلی می باشد در صورت متصل بودن به برق ۲۲۰ ولت شهری و یا ۱۲ ولت فندکی اتومبیل باتری شارژی داخل دستگاه شارژ می شود تا در مواقع مورد نیاز ، برق دستگاه را تامین نماید.

دستگاه اکسیژن ساز چه زمانی مورد نیاز می باشد؟

امروزه بسیاری از مردم از انواع بیماری های قلبی، ریوی و یا دیگر بیماری های تنفسی رنج می برند. تعداد قابل توجهی از این بیماران می توانند از درمان به کمک اکسیژن مکمل برای مراقبت های تنفسی در خانه، بیمارستان و یا در یکی از مراکز پزشکی بهره مند شوند.

اکسیژن گازی است که ۲۱% هوای محیط پیرامون ما را فرا گرفته است. عملکرد درست بدن ما به این منبع ثابت هوا وابسته است. پزشک معالج شما، به دلیل آنکه بدن، خود قادر به دریافت اکسیژن کافی از محیط نیست، درمان با اکسیژن مکمل را تجویز می نماید.

بیمارانی که دارای نارسایی های ریوی از جمله بیماران COPD و پنومونی و ادم ریوی و … می باشند و به طور کلی می توان گفت بیمارانی که سطح اکسیژن خونشان SPO2)) از حالت عادی پایین تر است برای بالا بردن اکسیژن خون خود نیاز مبرم به اکسیژن تراپی دارند. ساعات استفاده از دستگاه را تنها پزشک مشخص می¬کند و این ساعات بین ۱ الی ۲۴ ساعت در روز می¬تواند باشد. به عنوان یک توصیه جدی این مهم را باید توجه کرد که پس از تجویز پزشک به سرعت باید از دستگاه اکسیژن ساز استفاده کرد.

دستگاه اکسیژن ساز چگونه کار می کند ؟

۱- هوای اطراف (هوای اتاق) در ورودی دستگاه ابتدا از فیلتر گرد و غبار و سپس فیلتر هپا عبور کرده و وارد کمپرسور پیستونی می شود. کمپرسور هوای ورودی را فشرده ساخته و به سمت سیلندر های زئولیت هدایت می کند.

۲- هوای وارد شده به ستون های زئولیت توسط گرانول های زئولیت به ترتیبی که گفته شد تجزیه می شود. مولکول های کوچک گاز اکسیژن از تخلخل ها عبور کرده و مولکول های بزرگتر نیتروژن جذب گرانول ها می شود. گاز اکسیژن خالص شده به سمت خروجی ستون هدایت می شود و گاز نیتروژن از طریق ورودی ستون برگشته و تخلیه می شود. کمپرسور ابتدا هوا را وارد یک ستون می کند تا کار تخلیص اکسیژن را انجام دهد. کمپرسور تا زمانی این کار را انجام می دهد که دانه های زئولیت این ستون از گاز نیتروزن اشباع شوند.

در این مرحله کمپرسور به سمت ستون دیگر سوئیچ کرده و هوا را وارد ستون بعدی می کند. در طی این فاصله که کمپرسور هوا را به ستون دوم می فرستد نیتروژن ستون اول از قسمت ورودی ستون تخلیه می شود تا ستون مجددا آماده دریافت هوا و خالص سازی اکسیژن شود و به این ترتیب این سیکل در دستگاه ادامه می یابد.

۳- گاز اکسیژن از خروجی ستون زئولیت خارج شده و از طریق دریچه های یک طرفه به سمت تانک اکسیژن که ذخیره کننده گاز اکسیژن است هدایت می شود در این تانک میزان فشار اکسیژن از طریق رگلاتورهای فشار تنظیم شده و مجددا از میان یک فیلتر عبور می کند و به سمت سنسور خلوص اکسیژن و فلومتر تنظیم جریان هدایت می شود.

۴- گاز اکسیژن رسیده به فلومتر تنظیم جریان پس از تنظیم جریان توسط کاربر به سمت خروجی دستگاه و لیوان مرطوب کننده و سپس نازل اکسیژن هدایت شده و توسط بیمار تنفس می شود.

شرایط نگهداری دستگاه اکسیژن ساز :

هر دستگاهی نیاز به نگهداری دارد و دستگاه اکسیژن ساز نیز از این قاعده مستثنی نیست با این تفاوت که این دستگاه نیازمند نگهداری کمتری می¬باشد. نکات مهم به شرح ذیل می باشد:

۱- از قرار دادن دستگاه در محیط های پر گرد و غبار، کنار پنجره ها، روی فرش و موکت که ایجاد پرز می کنند خودداری فرمایید.

۲- از قرار دادن دستگاه نزدیک پرده، رادیاتور، بخاری، شومینه و غیره خودداری فرمایید. (حداقل فاصله ۳ متر)

۳- از قرار دادن دستگاه در محیط خارج از محیط اتاق (حیاط، تراس) خودداری فرمایید.

۴- دستگاه را از تابش مستقیم نور خورشید دور نگهدارید. (جلوی پنجره گذاشته نشود)

۵- اطراف دستگاه بایستی حداقل ۲۵ سانتیمتر نسبت به دیوار و اثاث دیگر فاصله داشته باشند.

۶- این دستگاه برای تولید اکسیژن نیاز به هوا دارد پس از قرار دادن آن در محیط های بسته مانند کمد و غیره که از نظر مکش هوا دستگاه را دچار مشکل می کند خودداری فرمایید.

۷- همیشه دستگاه اکسیژن ساز را در حالت ایستاده قرار دهید.۸- برای تمیز کردن کابینت دستگاه ابتدا آن را از پریز برق بیرون آورده و از پارچه یا ابر مرطوب آغشته به مواد پاک کننده رقیق استفاده نمایید و از ر

یختن آب و حلال های نفتی بر روی دستگاه خودداری نمایید.

۹- برای استفاده بهینه از لیوان مرطوب کننده اکسیژن ساز و حفظ بهداشت باید آب لیوان هر روز و یا دو روز یکبار به صورت کامل تعویض شود.

۱۰- لطفا لیوان مرطوب کننده را هر هفته با آب و سرکه سفید شستشو دهید.

۱۱- در بعضی مدل های اکسیژن ساز فیلترهای خارجی برای ورودی هوای کمپرسور تعبیه شده است باید توجه کرد که این فیلترها حداقل هفته¬ای یک بار با آب شسته شده و کاملا خشک در سر جای خود قرار گیرند. فیلترهای داخلی دستگاه حتما باید توسط سرویسکار مجاز تعویض کردند.

۱۲- سوند اکسیژن باید از هرگونه گره خوردگی و پارگی دور بماند.

۱۳- دستگاه های اکسیژن ساز به گونه¬ای طراحی شده اند که بتوانند در ۷ روز هفته ۲۴ ساعت روشن باشند اما برای بیشتر استفاده کردن از دستگاه بهتر است پس از گذشت ۷-۸ ساعت دستگاه به مدت ۲۰ الی ۳۰ دقیقه خاموش شود. پس از ۲۰ الی ۳۰ دقیقه بیمار می¬تواند دوباره برای بازه زمانی ۷-۸ ساعته از دستگاه استفاده نماید. برای بیمارانی که دچار مشکل حاد ریوی هستند پیشنهاد می¬شود تا در زمان استراحت دستگاه از کپسول اکسیژن استفاده نمایند.

عیب یابی دستگاه اکسیژن ساز:

Start typing and press Enter to search

Shopping Cart